Επίδαυρος
AddThis Social Bookmark Button

 Το θέατρο της Επιδαύρου

Πληροφορίες Επίσκεψης - Κείμενο - Image Gallery

Κάντε κλικ εδώ για να δείτε τις Πληροφορίες Επίσκεψης.

Τηλέφωνο: +30 27530 22009
Ωράριο: Αρχαιολογικός χώρος: 8.00- 20.00
Το μουσείο ακολουθεί το ίδιο ωράριο εκτός από τη Δευτέρα οπότε ανοίγει στις 12.00.
Google Map
Πρόσβαση: 2 ώρες και 15 λεπτά από το κέντρο της Αθήνας οδικώς.
Εισιτήριο: Ενιαίο εισιτήριο για τον αρχαιολογικό χώρο -συμπεριλαμβανομένου και του θεάτρου- και το μουσείο: 6 ευρώ
Για τα παιδιά και τους νέους έως 18 ετών η είσοδος είναι ελεύθερη.
Για τους φοιτητές των χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης η είσοδος είναι ελεύθερη.
Για τους φοιτητές των χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης: Ενιαίο εισιτήριο για τον αρχαιολογικό χώρο και το μουσείο: 3 ευρώ
Για τους επισκέπτες άνω των 65 ετών: 3 ευρώ



Κείμενο


Η Επίδαυρος, λόγω της γεωγραφικής της θέσης στις ακτές της Πελοποννήσου προς το Αιγαίο Πέλαγος, αναδείχθηκε σε μία μεγάλη εμπορική δύναμη και ίδρυσε πολλές αποικίες. Η μεγάλη φήμη που απέκτησε μεταξύ των Ελλήνων οφείλεται στο Ασκληπιείο της. Τα Ασκληπιεία ήταν ιερά αφιερωμένα στον Ασκληπιό, το θεό της ιατρικής. Το Ασκληπιείο της Επιδαύρου βρίσκεται λίγο έξω από την πόλη. Εδώ, ο Ασκληπιός λατρευόταν με τον πατέρα του τον Απόλλωνα, ο οποίος ήταν ο θεός του ηλίου, του φωτός και της μουσικής. Στην Επίδαυρο ο Απόλλωνας λατρευόταν κυρίως ως θεραπευτής θεός, όπως ο γιος του.
 
Όταν ένας άνθρωπος αντιμετώπιζε ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας, ερχόταν στην Επίδαυρο, για να προσευχηθεί. Η πίστη και η ηρεμία του τοπίου σίγουρα επιδρούσαν θετικά στην ψυχολογία του ασθενούς. Η ψυχολογία του ασθενούς θεωρείται και σήμερα καθοριστικός παράγοντας για τη θεραπεία, ιδιαίτερα μάλιστα για τη θεραπεία ψυχικών νόσων. Με αυτή την έννοια, θα μπορούσαμε να παρομοιάσουμε το ιερό της Επιδαύρου με μοναστήρι.
 
Όμως, οι ασθενείς εδώ δέχονταν και ιατρικές υπηρεσίες υψηλού επιπέδου. Αυτό αποδεικνύεται από τα χειρουργικά εργαλεία που έχουν βρεθεί εδώ και εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Επιδαύρου. Έτσι, μπορούμε να πούμε ότι το ιερό της Επιδαύρου υπήρξε κατά την αρχαιότητα ένα ιατρικό κέντρο υψηλού επιπέδου.  

Στην Επίδαυρο κάθε τέσσερα χρόνια τελούνταν τα Ασκληπιεία. Στο πρόγραμμά τους περιελάμβαναν δραματικούς, μουσικούς, αθλητικούς και ιππικούς αγώνες. Τις θεατρικές παραστάσεις τις παρακολουθούσαν και οι ασθενείς και οι συνοδοί τους. Φαίνεται ότι οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν το θέατρο μέρος της θεραπευτικής διαδικασίας.

Το κυρίως ιερό της Επιδαύρου περιλαμβάνει το ναό του Ασκληπιού, τη Θόλο και το «Άδυτο». Η Θόλος στην αρχαία ελληνική αρχιτεκτονική είναι ένα κυκλικό κτίριο. Δεν ξέρουμε ποιά ακριβώς ήταν η χρήση της Θόλου της Επιδαύρου αλλά πιστεύουμε ότι πρόκειται για κάποιο ναό. Το «Άδυτο» είναι μία στοά. Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι όταν κάποιος ασθενής κοιμόταν εδώ, εμφανιζόταν τη νύκτα στον ύπνο του ο Ασκληπιός και τον θεράπευε. Εκτός του κυρίως ιερού βρίσκεται το θέατρο, το στάδιο και οι εγκαταστάσεις φιλοξενίας των ασθενών και των συγγενών τους. Το θέατρο χτίστηκε τον 4ο αιώνα π.Χ. από τον αρχιτέκτονα Πολύκλειτο το Νεώτερο και έχει χωρητικότητα 13.000 θέσεων. Φημίζεται για την εξαιρετική ακουστική του.

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ Το αρχαίο ελληνικό θέατρο έλκει την καταγωγή του από τις λαϊκές γιορτές που διοργανώνονταν προς τιμήν του Διονύσου, του θεού του κρασιού και της ξέφρενης διασκέδασης. Κατά τους εορτασμούς, οι άνθρωποι χόρευαν, τραγουδούσαν και μεταμφιέζονταν φορώντας δέρμα και προσωπείο τράγου. Το κρασί έρεε άφθονο. Το πανάρχαιο έθιμο των Διονυσιακών εορτών έχει επιβιώσει μέχρι τις μέρες μας στη Θράκη! Ο ταξιδιώτης μπορεί να αναζητήσει την αρχαιότητα όχι μόνο στους αρχαιολογικούς μας τόπους αλλά και στη σύγχρονη πραγματικότητα. Οι θεατρικές παραστάσεις συνδέονταν με τη λατρεία του Διονύσου, ο οποίος έγινε ο θεός του θεάτρου. Οι παραστάσεις είχαν δηλαδή θρησκευτικό χαρακτήρα. Εκτός από θρησκευτικό είχαν και βαθιά εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Τα έργα του αρχαίου θεάτρου είναι γραμμένα σε ποιητικό, έμμετρο λόγο και οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν ότι οι δραματικοί ποιητές «δίδασκαν» τα έργα τους. Οι ποιητές ήταν συγχρόνως και σκηνοθέτες των έργων τους. Στο πλαίσιο των μεγάλων θρησκευτικών εορτών διεξάγονταν δραματικοί αγώνες, όπου βραβεύονταν οι ποιητές και οι ηθοποιοί.

Τα δύο κυριότερα είδη του αρχαίου θεάτρου είναι η τραγωδία και η κωμωδία. Η τραγωδία εστιάζει στις αδυναμίες των ανθρώπων. Οι ήρωες διαπράττουν «ύβρη», ξεπερνούν δηλαδή με τις πράξεις τους τα όρια στα οποία τους επιτρέπουν οι θεοί να κινούνται. Έτσι, προκαλούν την οργή των θεών και τη θεία τιμωρία. Οι ήρωες ενίοτε προκαλούν την οργή των θεών άθελά τους. Μέσα από τις εσωτερικές συγκρούσεις των ηρώων, τις συγκρούσεις τους με την κοινωνία και την επέμβαση των θεών δινόταν η λύση, η οποία συνήθως ήταν φοβερά επώδυνη για τους ήρωες. Οι θεατές τότε, με την αποκατάσταση της τάξης, ένοιωθαν «κάθαρση», δηλαδή λύτρωση. Στην τραγωδία «Ο Οιδίπους τύραννος» του Σοφοκλή, ο Οιδίποδας ερωτεύεται εν αγνοία του τη μητέρα του, την παντρεύεται και αποκτά παιδιά μαζί της. Όταν συνειδητοποίησε τί είχε κάνει, αυτοτυφλώθηκε. Πρόκειται για μια βαθιά μελέτη του υποσυνειδήτου και της σχέσης μητέρας γιου. (Η λέξη «τύραννος» κατά την αρχαιότητα δεν είχε την έννοια του δυνάστη, όπως συμβαίνει σήμερα. Η τυραννία ήταν ένα πολίτευμα ανάλογο με τη σημερινή δικτατορία.)

Η κωμωδία, από την άλλη, εστιάζει στη σύγχρονη πραγματικότητα. Οι κωμικοί ποιητές σατιρίζουν την κοινωνική και πολιτική κατάσταση της εποχής τους καθώς και επιφανή πρόσωπα - πολιτικούς και φιλοσόφους. Με τη σάτιρα δε διστάζουν να θίξουν πολύ σοβαρά θέματα που ταλανίζουν την κοινωνία, «περνώντας» στους συμπολίτες τους πολιτικοκοινωνικά μηνύματα. Στην κωμωδία «Ειρήνη» του Αριστοφάνη, οι γυναίκες αποφασίζουν από κοινού να απέχουν από τα συζυγικά τους καθήκοντα μέχρι να σταματήσουν οι άντρες τους πολέμους. Την εποχή που ο Αριστοφάνης «δίδαξε» το έργο του, η πόλη κράτος των Αθηνών είχε εξαντληθεί από τους διαρκείς πολέμους και ο Αριστοφάνης επιδίωκε να «περάσει» στους συμπολίτες του ένα πολιτικό μήνυμα.
 
Οι ηθοποιοί ήταν άντρες, ακόμη και τους γυναικείους ρόλους υποδύονταν άντρες. Οι γυναίκες επιτρεπόταν να παρακολουθούν τις παραστάσεις όχι όμως και να συμμετέχουν σε αυτές. Οι ηθοποιοί κάλυπταν το πρόσωπό τους με προσωπεία και χρησιμοποιούσαν ως εκφραστικά μέσα τη φωνή και την κίνησή του σώματός τους. Οι βίαιες πράξεις δε διαδραματίζονταν επί σκηνής, επειδή το αρχαίο θέατρο δεν αποσκοπούσε στον εύκολο εντυπωσιασμό. Ένας φόνος, ένας τραυματισμός ή μία αυτοκτονία λάμβανε χώρα στα παρασκήνια και οι θεατές μάθαιναν γι’ αυτό το γεγονός από τους ηθοποιούς.

Κατά την εποχή του Περικλή, ψηφίστηκε στην πόλη κράτος των Αθηνών νόμος βάσει του οποίου η πολιτεία θα κάλυπτε τα έξοδα των εισιτηρίων των πτωχότερων πολιτών. Ο Περικλής για τριάντα χρόνια ηγήθηκε της δημοκρατικής παράταξης και της πόλης κράτους των Αθηνών. Πίστευε ότι έπρεπε να έχουν όλοι οι Αθηναίοι πολίτες τη δυνατότητα να παρακολουθούν τις παραστάσεις, δεδομένου ότι το θέατρο είχε εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Για τον Περικλή μόνο οι άνθρωποι με υψηλό πνευματικό επίπεδο ήταν σε θέση να αποφασίζουν με υπευθυνότητα στις συνελεύσεις της Εκκλησίας του Δήμου για τα σοβαρά ζητήματα της πολιτείας. Ο πολιτικός άνδρας προώθησε τους δημοκρατικούς θεσμούς, την ελευθερία του λόγου και το θέατρο. Όμως, οι κωμικοί ποιητές έδειξαν «ιδιαίτερη αδυναμία» στο μεγάλο πολιτικό. Σατίριζαν όχι μόνο το περίεργο – υπερβολικά ωοειδές- σχήμα του κεφαλιού του αλλά και τη σχέση του με την Ασπασία. Ο Περικλής χώρισε από την πρώτη του γυναίκα και ύστερα επέλεξε για συμβία του μία εταίρα από τη Μίλητο, την Ασπασία. Οι εταίρες προσέφεραν ερωτικές υπηρεσίες στους άνδρες έναντι αμοιβής. Οι εταίρες ήταν γυναίκες μορφωμένες, που μπορούσαν να μιλήσουν για οποιοδήποτε θέμα και που γνώριζαν να προβάλλουν τη θηλυκότητά τους. Η κοινωνική τους θέση ήταν υψηλή αντίθετα από τις σημερινές πόρνες. Ωστόσο, αυτή η επιλογή του ηγέτη τους σκανδάλιζε και συγχρόνως διασκέδαζε τους συμπολίτες του. Η ειρωνεία είναι ότι οι ίδιοι πολίτες που αποθέωναν τον Περικλή στις συνελεύσεις της Εκκλησίας του Δήμου, γελούσαν εις βάρος του στο θέατρο! Η ελευθερία του λόγου ήταν άλλωστε ο θεμέλιος λίθος της αθηναϊκής δημοκρατίας.

 

Image Gallery

Λεπτομέρεια από παράσταση αρχαίου αγγείου. Μουσείο Νάπολης.
Ίσως απεικονίζονται  ηθοποιοί που προετοιμάζονται για παράσταση.

 

 

Το Άδυτο
Στην Επίδαυρο έρχονταν άνθρωποι που νοσούσαν από κάποια ασθένεια, για να προσευχηθούν για τη θεραπεία τους. Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι όταν ένας ασθενής κοιμόταν στο υπόγειο του Αδύτου, ο θεός Απόλλωνας τον πλησίαζε και βοηθούσε στη θεραπεία του.