Οι Εκστρατείες των Περσών
AddThis Social Bookmark Button



Σύγχρονο άγαλμα του Λεωνίδα στη Σπάρτη

 

Το 490 π.Χ. και το 480 π.Χ. οι Πέρσες συγκεντρώνουν στρατό από κάθε γωνιά της αυτοκρατορίας τους και εκστρατεύουν εναντίον των Ελλήνων. Οι Έλληνες παραμερίζουν τις διαφορές τους και ενώνουν τις δυνάμεις τους εναντίον του εισβολέα. Και οι δύο εκστρατείες αποκρούονται με επιτυχία. Στη συνέχεια οι Έλληνες περνάνε στην αντεπίθεση.

Αν οι Πέρσες είχαν νικήσει, θα είχαν καταφέρει να πατήσουν επί ευρωπαϊκού εδάφους και θα συνέχιζαν την προέλασή τους στην Ευρώπη. Μόνο υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε σχετικά με το εάν θα κατάφερναν να υποδουλώσουν τους λαούς της Ευρώπης.

Αν οι Πέρσες είχαν νικήσει και οι Έλληνες είχαν υποδουλωθεί, θα είχε ανακοπεί η εξέλιξη του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, στον οποίο στηρίχθηκε ο ευρωπαϊκός: Η ελευθερία βρίσκεται στα θεμέλια του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού. Το βασικό χαρακτηριστικό του είναι ο «ανθρωποκεντρισμός», ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός θέτει τον άνθρωπο στο κέντρο. Ο άνθρωπος έχει απεριόριστες δυνατότητες, μπορεί να καταφέρει οτιδήποτε θελήσει. Ο άνθρωπος αναπτύσσει τον πολιτισμό, το θέατρο και την φιλοσοφία. Ενδεικτικό της σημασίας που αποδίδει ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός στον άνθρωπο, είναι το γεγονός ότι πρώτοι οι Έλληνες καλλιτέχνες άρχισαν να υπογράφουν τα έργα τους. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η ετυμολογία της λέξης άνθρωπος. Η λέξη άνθρωπος προέρχεται από τις λέξεις άνω και θρώσκω. Ο άνθρωπος είναι αυτός που στρέφει το βλέμμα του προς τα πάνω, ονειρεύεται, προσπαθεί να ξεκολλήσει απ’ το έδαφος. Όμως όχι οποιοσδήποτε άνθρωπος, ο ελεύθερος άνθρωπος. Για τους αρχαίους Έλληνες προυπόθεση για την ανάπτυξη των δυνατοτήτων του ανθρώπου είναι η ελευθερία. Η ελευθερία δεν δωρίζεται, κατακτάται. Ο ελεύθερος άνθρωπος είναι ανά πάσα στιγμή έτοιμος να προασπιστεί την ελευθερία του. Άλλο ελευθερία και άλλο ασυδοσία. Για τον αρχαίους Έλληνες η ελευθερία προϋποθέτει υπακοή στο νόμο. Χωρίς την ελευθερία τους οι Έλληνες δεν θα είχαν αναπτύξει τον πολιτισμό τους.

Η αγάπη για την ελευθερία εκτός από θεμελιώδες χαρακτηριστικό του ελληνικού πολιτισμού υπήρξε και η ειδοποιός διαφορά μεταξύ των δύο στρατών. Οι Έλληνες μάχονταν για την ελευθερία τους εν αντιθέσει με τους Πέρσες και τους υπηκόους τους που μάχονταν από φόβο προς τον Πέρση βασιλιά, πρώτα τον Δαρείο και μετά τον Ξέρξη. Ο Πέρσης βασιλιάς εξουσίαζε μία τεράστια αυτοκρατορία και είχε δικαίωμα ζωής και θανάτου σε κάθε υπήκοό του. Όλοι οι υπήκοοί του, ακόμη και οι Πέρσες, τον προσκυνούσαν. Η προσκύνηση ως ένδειξη υποταγής ήταν θεσμός αδιανόητος για τον Έλληνα. Για τους Έλληνες υπεράνω όλων ήταν ο νόμος.

Συνήθως όταν μιλάμε για «περσικούς πολέμους» εννοούμε τις εκστρατείες των Περσών εναντίον των Ελλήνων και δεν συμπεριλαμβάνουμε σε αυτούς τις μάχες που ακολούθησαν, δηλαδή την αντεπίθεση των Ελλήνων. Με αυτήν την έννοια η λήξη των περσικών πολέμων σηματοδοτεί τη λήξη της αρχαϊκής εποχής και την αρχή της κλασικής. Την ιστορία των περσικών πολέμων μας διηγείται ο Ηρόδοτος ο οποίος θεωρείται ως ο «πατέρας της ιστορίας». Οι περσικοί πόλεμοι αποτελούν την πρώτη μεγάλη αναμέτρηση ανατολής και δύσης.

 

Οι εκστρατείες και οι μάχες:     
1η εκστρατεία: 490 π.Χ.
Η μάχη του Μαραθώνα 490 π.Χ.: Ο συνασπισμός των Ελλήνων υπό την ηγεσία του Αθηναίου στρατηγού Μιλτιάδη απέκρουσε τους Πέρσες στη μάχη του Μαραθώνα.

2η εκστρατεία: 480 π.Χ.
1) Η μάχη των Θερμοπυλών 480 π.Χ.: Τριακόσιοι Σπαρτιάτες υπό την ηγεσία του Λεωνίδα και επτακόσιοι Θεσπιείς υπό την ηγεσία του Δημοφίλου αντιπαρατάχθηκαν στους Πέρσες στο στενό πέρασμα των Θερμοπυλών. Η μάχη χάθηκε από προδοσία. Οι υπερασπιστές των στενών έπεσαν στη μάχη μέχρι τελευταίου. Οι απώλειες των Περσών υπήρξαν τεράστιες. Έτσι οι υπερασπιστές των στενών απέδειξαν με τη θυσία τους ότι ο εχθρός δεν είναι ανίκητος.

2) Η ναυμαχία της Σαλαμίνας 480 π.Χ.: Υπό την ηγεσία του Αθηναίου στρατηγού Θεμιστοκλή ο συμμαχικός στόλος των Ελλήνων συνέτριψε τον περσικό.

3) Η μάχη των Πλαταιών 479 π.Χ.: Υπό την ηγεσία του Σπαρτιάτη αντιβασιλέα Παυσανία o συμμαχικός στρατός των Ελλήνων συνέτριψε τον περσικό στρατό. Όταν o Λεωνίδας έπεσε στη μάχη των Θερμοπυλών, ο γιος και διάδοχός του Πλείσταρχος ήταν ανήλικος. Έτσι ο ξάδελφός του Πλειστάρχου Παυσανίας ανέλαβε χρέη αντιβασιλέα και επιτρόπου του θρόνου.

4) Η πεζοναυμαχία της Μυκάλης 479 π.Χ.: Υπό την ηγεσία του Σπαρτιάτη βασιλιά Λεωτυχίδα του Β’ οι Έλληνες κατεδίωξαν τον περσικό στόλο στη χερσόνησο της Μυκάλης στη Μικρά Ασία και συνέτριψαν τις περσικές δυνάμεις σε μία πεζοναυμαχία -μάχη που δόθηκε συγχρόνως στη θάλασσα και στη ξηρά.