Οι Βασιλείς της Μακεδονίας
AddThis Social Bookmark Button



Λεπτομέρεια από το "ψηφιδωτό του Μεγάλου Αλεξάνδρου" που βρέθηκε στις ανασκαφές της Πομπηίας. 150-100 π.Χ. Το ψηφιδωτό  κοσμούσε άλλοτε την οικία μίας εύπορης οικογένειας στην Πομπηία. Σήμερα βρίσκεται στο Μουσείο της Νάπολης. Το θέμα του είναι η μάχη της Ισσού. Πιστεύεται ότι το ψηφιδωτό είναι αντίγραφο ενός πίνακα του ζωγράφου Απελλή. Ο Απελλής, ένας από τους σπουδαιότερους ζωγράφους της αρχαιότητας, έζησε την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ο εν λόγω πίνακας δεν έχει διασωθεί. Η σκηνή μας παραπέμπει στη διήγηση του Διοδώρου: ο Αλέξανδρος έφιππος πιέζει ασφυκτικά την περσική παράταξη και καταφέρνει να φτάσει μέχρι το Δαρείο ο οποίος, έντρομος, ζητά βοήθεια. Ο Δαρείος οδηγεί τέθριππο άρμα, τα άλογα του οποίου έχουν αφηνιάσει. Ο Απελλής αποδίδει τη δραματική ένταση της μάχης. Η σκηνή όμως δεν είναι ρεαλιστική. Ο Αλέξανδρος δε φέρει τον οπλισμό που θα είχε στην πραγματικότητα. Ο ζωγράφος έχει αποδώσει τον Αλέξανδρο χωρίς περικεφαλαία, ώστε να μπορεί ο θεατής να δει τα χαρακτηριστικά του.



Λεπτομέρεια από το ίδιο δάπεδο. Απεικονίζεται ο βασιλιάς των Περσών Δαρείος.

 

Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Α’: Ο Αλέξανδρος ο Α’ ήταν βασιλιάς της Μακεδονίας κατά τη διάρκεια της δεύτερης περσικής εκστρατείας. Το 480 π.Χ. οι Πέρσες διέσχισαν τον Ελλήσποντο και εισέβαλαν στην Ελλάδα από το βορρά. Ο βασιλιάς της Μακεδονίας θεώρησε ότι κάθε αντίσταση θα ήταν μάταιη, αφού η δύναμη της περσικής αυτοκρατορίας ήταν τεράστια. Οι Πέρσες διέσχισαν ανενόχλητοι τη βόρειο Ελλάδα χωρίς να συναντήσουν πουθενά αντίσταση και κατευθύνθηκαν προς νότον. Εκεί, είχε συγκροτηθεί μία συμμαχία πόλεων- κρατών αποφασισμένων να εκδιώξουν τον εισβολέα. Ο βασιλιάς της Μακεδονίας δεν έμεινε άπραγος. Κατασκόπευε τους Πέρσες και έδιδε πολύτιμες πληροφορίες στους συμμάχους. Στις μάχες που ακολούθησαν οι Πέρσες ηττήθηκαν από τους συμμάχους και αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στα εδάφη τους. Ο βασιλιάς της Μακεδονίας εξηγεί τη στάση του σε λόγο που εκφώνησε προς τους Αθηναίους: «Και εγώ ο ίδιος, άνδρες Αθηναίοι, Έλληνας είμαι από τους αρχαίους χρόνους και δε θα ήθελα να δω την Ελλάδα υποδουλωμένη αντί για ελεύθερη» (Ηρόδοτος IX, 45)

Ο ΑΡΧΕΛΑΟΣ Α’: Ο Αρχέλαος ο Α’ ήταν βασιλιάς της Μακεδονίας από το 413 έως το 399 π.Χ. Αναδιοργάνωσε το στρατό και επέφερε σημαντικές αλλαγές στη διοίκηση.  Ο Θουκυδίδης υποστηρίζει ότι ο Αρχέλαος ο Α’ έκανε για τη Μακεδονία όσα είχαν κάνει όλοι οι προκάτοχοί του μαζί. Ο Αρχέλαος μετέφερε την πρωτεύουσα της Μακεδονίας από τις Αιγές -σημερινή Βεργίνα- στην Πέλλα.

Ο ΦΙΛΙΠΠΟΣ Β’: Το όνομα Φίλιππος σημαίνει «αυτός που αγαπάει τα άλογα». Σχετίζεται με το ιππικό και κατ’ επέκταση με την πολεμική αρετή.

Ο Φίλιππος είχε θέσει ως στόχο του να επεκτείνει την κυριαρχία του βασιλείου του στη νότιο Ελλάδα και το πέτυχε με τη νίκη του στη μάχη της Χαιρωνείας το 338 π.Χ. Εκεί, αντιμετώπισε μία συμμαχία πόλεων- κρατών της νοτίου Ελλάδας.

Στη συμμαχία μετείχε και η Αθήνα, η μεγάλη αντίπαλος της Μακεδονίας. Ο Φίλιππος μετά τη νίκη του θα μπορούσε να ισοπεδώσει την Αθήνα αλλά δεν το έκανε από σεβασμό προς την συμβολή της στον ελληνικό πολιτισμό και τους περσικούς πολέμους. Αργότερα, και ο γιος του Φιλίππου ο Μέγας Αλέξανδρος σεβάστηκε την Αθήνα.

Στη συμμαχία των πόλεων- κρατών που αντιπαρατάχθηκαν στο Φίλιππο στη Χαιρώνεια δεν είχε συμμετάσχει η Σπάρτη. Μετά τη μάχη ο Φίλιππος ζήτησε την παράδοσή της Σπάρτης με το εξής μήνυμα: «Αν εισβάλω στη Λακωνία, θα ισοπεδώσω τη Σπάρτη». Ο Φίλιππος έλαβε την εξής απάντηση: «Αν». Ο άγραφος νόμος της Σπάρτης δεν επέτρεπε στους Σπαρτιάτες να παραδώσουν την πόλη τους. Ο Φίλιππος τελικά δεν εισέβαλε στη Σπάρτη, επειδή εκτός από σπουδαίος στρατιωτικός υπήρξε και σπουδαίος πολιτικός. Γνώριζε ότι ακόμη και αν καταλάμβανε τη Σπάρτη, οι απώλειες που θα είχε θα ήταν τεράστιες, δυσανάλογες σε σχέση με το κέρδος.

Αγνοώντας τη Σπάρτη, ο Φίλιππος συνεκάλεσε πανελλήνιο συνέδριο στην Κόρινθο όπου ανακοίνωσε την πρόθεσή του να ηγηθεί μιας εκστρατείας όλων των Ελλήνων εναντίον των Περσών προκειμένου να εκδικηθεί για τις εκστρατείες των Περσών εναντίον των Ελλήνων. Ο Φίλιππος δεν πρόλαβε να υλοποιήσει τα σχέδιά του. Λίγο μετά το συνέδριο δολοφονήθηκε κατά τη διάρκεια των εορτασμών του γάμου της κόρης του κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες.

O ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ: ΤΑ ΠΑΙΔΙΚΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ Ο Αλέξανδρος ο Γ’, γνωστός ως Μέγας Αλέξανδρος, γεννήθηκε το 356 π.Χ. στην Πέλλα. Το όνομα «Αλέξανδρος» σημαίνει: «αυτός που απωθεί τους άντρες», εννοείται στη μάχη. Η παιδική του ηλικία σημαδεύτηκε από τις διαμάχες μεταξύ των γονιών του. Πατέρας του ήταν ο βασιλιάς της Μακεδονίας Φίλιππος ο Β’ και μητέρα του η Ολυμπιάδα, μία πριγκίπισσα της Ηπείρου. Σύμφωνα με τους ιστορικούς και οι δύο γονείς του ήταν παρορμητικοί με έντονη προσωπικότητα. Ενώ παντρεύτηκαν από έρωτα, σύντομα άρχισαν τα προβλήματα μεταξύ τους. Οι συγκρούσεις τους ήταν γνωστές σε όλους τους Μακεδόνες. Ο Αλέξανδρος εμφανισιακά έμοιαζε στη μητέρα του. Ήταν μετρίου αναστήματος και εκτυφλωτικά όμορφος. Ο Αλέξανδρος από παιδί και καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωή του διάβαζε Ιλιάδα. Ο Αχιλλέας ήταν ο αγαπημένος του ήρωας. Μάλιστα ο Αχιλλέας ήταν πρόγονος του από την πλευρά της μητέρας του. Ο Αχιλλέας απετέλεσε το πρότυπο του πολεμιστή για τον Αλέξανδρο καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Σύμφωνα με το μύθο, ο Αχιλλέας συμμετείχε στην εκστρατεία εναντίον της Τροίας, αν και οι θεοί του είχαν αποκαλύψει ότι θα σκοτωνόταν στη μάχη. Συνειδητά προτίμησε μια σύντομη, ένδοξη, και περιπετειώδη ζωή από μία μακρόχρονη, ήρεμη και ειρηνική.

Ο Φίλιππος έστειλε τον Αλέξανδρο σε ηλικία δεκατριών ετών να συνεχίσει την εκπαίδευσή του σε ένα εκπαιδευτικό κέντρο που βρισκόταν στην ύπαιθρο κοντά στο ιερό των Νυμφών. Εκεί φοιτούσαν οι νεαροί ευγενείς της Μακεδονίας και τα παιδιά των υποτελών ηγεμόνων. Ο Φίλιππος είχε προσλάβει το μεγαλύτερο Έλληνα φιλόσοφο, τον Αριστοτέλη, για την εκπαίδευση τους. Ο Αριστοτέλης, ο οποίος είχε μελετήσει μεταξύ άλλων τα πολιτεύματα, επέστησε την προσοχή του Αλεξάνδρου στη διαφορά μεταξύ του αυθαίρετου ηγεμόνα και αυτού που ήταν επικεφαλής μίας «κοινωνίας ελευθέρων». Ο Αλέξανδρος, καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του, προσπαθούσε να προσεγγίσει το πρότυπο του σωστού ηγεμόνα, όπως το διδάχθηκε από τον Αριστοτέλη. Έτσι, με τον Αλέξανδρο έχουμε την εφαρμογή της φιλοσοφίας στην πράξη. Ο Αλέξανδρος βέβαια έλαβε και σκληρή στρατιωτική εκπαίδευση. Από νωρίς ακολουθούσε τον πατέρα του στις εκστρατείες. Από τον πατέρα του μυήθηκε στην τέχνη της στρατηγικής και της διπλωματίας.

Η ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ Μετά τη δολοφονία του πατέρα του, ο Αλέξανδρος ανέβηκε στο θρόνο. Πρώτη του ενέργεια ήταν να φροντίσει για μία μεγαλοπρεπή ταφή για τον πατέρα του και να τιμωρήσει τους δολοφόνους. Ύστερα, παγίωσε την εξουσία του στον ελλαδικό χώρο και έβαλε σε εφαρμογή τα σχέδια του πατέρα του για την εκστρατεία στην Ασία. Ο στόχος της εκστρατείας ήταν η εκδίκηση για τις δύο εκστρατείες των Περσών εναντίον των Ελλήνων.

Την άνοιξη του 334 π.Χ., ο Αλέξανδρος ξεκινά την εκστρατεία του. Οι στρατηγοί του πατέρα του και οι επιστήθιοι παιδικοί του φίλοι συγκροτούν την ηγεσία του στρατού. Στο στρατό συμμετείχαν όλοι οι Έλληνες, αλλά, όπως ήταν φυσικό, μεταξύ των Ελλήνων την πρώτη θέση είχαν οι Μακεδόνες. Η πρώτη μεγάλη μάχη εναντίον των Περσών δόθηκε στο Γρανικό ποταμό το 334 π.Χ. Ο Αλέξανδρος πέτυχε θριαμβευτική νίκη. Μετά τη μάχη, εστάλησαν 300 περσικές ασπίδες στην Αθήνα ως τρόπαια με την εξής αφιέρωση: «Αλεξάνδρου και όλων των Ελλήνων πλην των Λακεδαιμονίων από των βαρβάρων των εν Ασία κατοικούντων». Οι ασπίδες αναρτήθηκαν στον Παρθενώνα. Οι Έλληνες είχαν τη συνήθεια να αφιερώνουν στους ναούς τα όπλα των εχθρών ή τα δικά τους μετά από σημαντικές νίκες. Η ενέργεια του Αλεξάνδρου να στείλει τις ασπίδες των ηττημένων Περσών στην Αθήνα και όχι στη Μακεδονία ήταν συμβολική: Οι Πέρσες κατά την εκστρατεία τους εναντίον των Ελλήνων το 480 π.Χ. είχαν πυρπολήσει τους ιερούς ναούς της Αθήνας και ο Αλέξανδρος αφιερώνοντας τις ασπίδες στον Παρθενώνα ήθελε να δείξει ότι έπαιρνε εκδίκηση από τους Πέρσες ως ηγέτης όλων των Ελλήνων, όχι μόνο των Μακεδόνων. Ο Αλέξανδρος εξαιρεί από την αφιέρωση τους Λακεδαιμονίους. «Λακεδαιμόνιοι» είναι η επίσημη ονομασία των Σπαρτιατών. Ο Αλέξανδρος εξαιρεί τους Σπαρτιάτες, επειδή οι Σπαρτιάτες ήταν οι μόνοι από τους Έλληνες που είχαν αρνηθεί να συμμετάσχουν στην εκστρατεία του. Οι παραδόσεις των Σπαρτιατών δεν τους επέτρεπαν να δέχονται διαταγές από κάποιον που δεν ήταν Σπαρτιάτης.

Ακολούθησε η μάχη της Ισσού το 333 π.Χ. Σε αυτή τη μάχη, ο βασιλιάς των Περσών Δαρείος είχε φέρει την οικογένειά του να παρακολουθήσει, επειδή θεωρούσε ότι θα έχει μία σίγουρη νίκη και ότι η σφαγή των Ελλήνων θα ήταν ένα ευχάριστο θέαμα για τους οικείους του. Όμως, έπεσε έξω στις προβλέψεις του. Ο περσικός στρατός ηττήθηκε, ο ίδιος κατάφερε να διαφύγει αλλά η οικογένειά του αιχμαλωτίστηκε. Ο Αλέξανδρος φέρθηκε με μεγαλοψυχία στην οικογένεια του Δαρείου. Μάλιστα, σύμφωνα με ιστορικές πηγές, αναπτύχθηκε μια τρυφερή σχέση ανάμεσα σε αυτόν και τη μητέρα του Δαρείου, σαν σχέση μητέρας και γιου. Με τη μάχη των Γαυγαμήλων το 331 π.Χ. το περσικό κράτος καταλύθηκε οριστικά. Μετά τη μάχη αυτή, ο Δαρείος φονεύτηκε από στασιαστές του στρατού του και ο Αλέξανδρος διέταξε να ταφεί με όλες τις τιμές που αρμόζουν σε ένα βασιλιά. Ο Αλέξανδρος ήθελε να προβληθεί ως νόμιμος διάδοχος του Δαρείου.

Με την κατάλυση του περσικού κράτους ο αντικειμενικός σκοπός της εκστρατείας είχε επιτευχθεί. Όμως, ο Αλέξανδρος συνέχισε την προέλασή του στα βάθη της Ασίας. Όπως φαίνεται, ο Αλέξανδρος δεν είχε εκστρατεύσει μόνο για να εκδικηθεί. Ήθελε να επεκτείνει τη δύναμή του όσο μπορούσε. Έφτασε μέχρι το Αφγανιστάν, το Πακιστάν και την Ινδία. Εδώ, δεν αντιμετώπιζε συντεταγμένους στρατούς αλλά ορεινές φυλές άγριων πολεμιστών. Ο Αλέξανδρος υποχρεώθηκε να δώσει τέλος στην εκστρατεία του, επειδή ο στρατός του αρνήθηκε να τον ακολουθήσει. Οι στρατιώτες είχαν κουραστεί από τους συνεχείς πολέμους και ήθελαν να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Αναγκάστηκε λοιπόν να πάρει το δρόμο της επιστροφής.

Μεγάλο μέρος της επιτυχίας του ο Αλέξανδρος το όφειλε στο στρατό του αλλά και στη σχέση που είχε αναπτύξει με τους στρατιώτες. Κάθε στρατιώτης μπορούσε να μιλά ελεύθερα στον Αλέξανδρο για οποιοδήποτε θέμα. Μετά από κάθε μάχη, όσο σημαντική και αν ήταν η νίκη του, δεν ξεχνούσε να επισκεφτεί τους τραυματίες. Ο Αλέξανδρος δε ζητούσε από τους στρατιώτες του τίποτα που δεν έκανε ο ίδιος και μάλιστα με άριστο τρόπο. Οδηγούσε το στρατό στη μάχη με γενναιότητα. Οι στρατιώτες ήταν έτοιμοι ανά πάσα στιγμή να δώσουν τη ζωή τους γι’ αυτόν, επειδή τους αποδείκνυε διαρκώς την αξία του και το ενδιαφέρον του προς αυτούς. Πέρα από τη γενναιότητά του, αναγνώριζαν και τις εξαιρετικές ικανότητές που είχε ως στρατηγός. Χαρακτηριστικό είναι το εξής περιστατικό: Ο στρατός διέσχιζε μία έρημο. Πολλοί στρατιώτες δεν άντεξαν και πέθαναν στην πορεία. Κάποιοι εντόπισαν λίγο νερό. Το περισυνέλεξαν σε ένα κράνος και το έδωσαν στον Αλέξανδρο. Ο Αλέξανδρος με μία μεγαλοπρεπή κίνηση ενώπιον όλων το έχυσε στο έδαφος. Ήταν αδιανόητο γι’ αυτόν να πιεί, εφόσον οι στρατιώτες του διψούσαν. Παρ’ ότι ο στρατός λάτρευε τον Αλέξανδρο και ο Αλέξανδρος το στρατό, υπήρχαν και εντάσεις σε αυτή τη σχέση. Για παράδειγμα το γεγονός ότι οι στρατιώτες τον ανάγκασαν να δώσει τέλος στην εκστρατεία εξόργισε τον Αλέξανδρο.

Η διάδοση του ελληνικού πολιτισμού υπήρξε συνειδητή επιλογή για τον Αλέξανδρο. Ο Αλέξανδρος στο πέρασμά του από την Ασία και την Αφρική ίδρυσε πάνω από εβδομήντα πόλεις και εγκατέστησε σε αυτές Έλληνες αποίκους. Οι νέες πόλεις είχαν ελληνικό διοικητικό και θρησκευτικό κέντρο, ελληνικό θέατρο και ελληνικό στάδιο. Έτσι, οι πόλεις που ίδρυσε ο Αλέξανδρος έγιναν εστίες διάδοσης του ελληνικού πολιτισμού. Στις περισσότερες έδωσε το όνομα Αλεξάνδρεια. Ίσως το μεγαλύτερο δώρο που έκανε στους λαούς της Ανατολής ήταν ότι τους έφερε σε επαφή με τον ελληνικό πολιτισμό, έναν πολιτισμό κατεξοχήν ανθρωποκεντρικό. Οι άνθρωποι εδώ απέκτησαν διαφορετική αντίληψη για τον εαυτό τους και τις δυνατότητές τους. Η ελληνική γλώσσα, ο ελληνικός τρόπος ζωής, η ελληνική φιλοσοφία και το ελληνικό θέατρο «ρίζωσαν» στην Ανατολή.

Ο Αλέξανδρος έδειχνε σεβασμό προς τους λαούς που κατακτούσε και τον πολιτισμό τους. Οραματιζόταν τη δημιουργία μιας παγκόσμιας αυτοκρατορίας που θα βασιζόταν αφ’ ενός στον ελληνικό πολιτισμό και αφ’ ετέρου στους εγχώριους πολιτισμούς. Στην αυτοκρατορία του θα επικρατούσε δικαιοσύνη και αξιοκρατία. Ακόμη και όταν συναντούσε αντίσταση και κατακτούσε μια περιοχή με τα όπλα, μετά κέρδιζε τους ντόπιους με την προσωπικότητα και τη διακυβέρνησή του. Στις περιοχές που κατακτούσε όπου επικρατούσε διαφθορά στη διοίκηση, αντικαθιστούσε τους ηγεμόνες. Όπου έκρινε ότι οι ηγεμόνες ήταν καλοί, τους διατηρούσε στη θέση τους και απλά τοποθετούσε δική του φρουρά. Κατά κανόνα το νέο καθεστώς ήταν πιο φιλελεύθερο από το παλαιό. Έτσι σε πολλές περιπτώσεις ο Αλέξανδρος έγινε δεκτός ως ελευθερωτής. Ο στρατός του Αλεξάνδρου ενισχυόταν από τις στρατιωτικές δυνάμεις των κατακτημένων περιοχών. Οι στρατιώτες που υπηρετούσαν σε αυτόν ένοιωθαν περήφανοι. Στο πλαίσιο της πολιτικής του ο Αλέξανδρος ενθάρρυνε τις επιγαμίες, τους γάμους δηλαδή των στρατιωτών του με γυναίκες από τις κατακτημένες περιοχές. Ο ίδιος παντρεύτηκε δύο φορές. Οι δύο γυναίκες του έκαναν από ένα γιο. Ο ένας από τους γιους του γεννήθηκε μετά το θάνατό του. Και οι δύο γυναίκες του κατάγονταν από επιφανείς οικογένειες των κατακτημένων περιοχών. Αυτό ενόχλησε το στρατιώτες του, που ήθελαν ο διάδοχος να έχει μόνο ελληνικό αίμα.

Ο Αλέξανδρος ήταν ένας χαρισματικός άνθρωπος. Ήταν γενναίος, οραματιστής είχε την ικανότητα της ορθής εκτίμησης των καταστάσεων και της αστραπιαίας αντίδρασης. Είχε το χάρισμα του να μεταδίδει τον ενθουσιασμό του. Πληγωνόταν από την προδοσία των ανθρώπων που είχε εμπιστευτεί και τιμωρούσε σκληρά τους προδότες. Η γενναιότητα και η τιμή ήταν αξίες που αναγνώριζε όχι μόνο στους Έλληνες αλλά και στους ηττημένους εχθρούς. Έτσι, κάποιοι ηττημένοι εχθροί του εξελίχθηκαν σε πολύτιμους συμμάχους.

Μία άγνωστη πτυχή του χαρακτήρα του Αλεξάνδρου είναι ότι ως ιδιαίτερα ευφυής άνθρωπος είχε λεπτή αίσθηση του χιούμορ. Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του έλαβε ένα γράμμα από τον Αντίπατρο, που εκτελούσε χρέη αντιβασιλέα στη Μακεδονία. Ο Αντίπατρος διαμαρτυρόταν για τη συμπεριφορά της μητέρας του Αλεξάνδρου Ολυμπιάδας που ήθελε να εμπλέκεται στην πολιτική. Η Ολυμπιάδα από την πλευρά της θεωρούσε ότι ο Αντίπατρος δεν της έδειχνε το σεβασμό που αρμόζει στη μητέρα του βασιλιά. Ο Αλέξανδρος λάμβανε συχνά γράμματα διαμαρτυρίας και από τις δύο πλευρές. Διαβάζοντας το γράμμα του Αντίπατρου είπε: «Η μητέρα μου ζητά πολύ μεγάλο νοίκι για τους εννιά μήνες που με φιλοξένησε».

Ο Αλέξανδρος πέθανε το 323 π.Χ. στη Βαβυλώνα κατά την επιστροφή του στη Μακεδονία μετά τη λήξη της εκστρατείας, του σε ηλικία τριάντα τριών ετών. Υπάρχουν διάφορες εκδοχές για το θάνατό του. Ίσως πέθανε από πνευμονία, ίσως από ένα παλαιό τραύμα που υποτροπίασε. Ο Αλέξανδρος πέθανε, ενώ έκανε σχέδια για νέες εκστρατείες. Είχε αποφασίσει να στείλει πίσω στην πατρίδα τους εξαντλημένους στρατιώτες του και να συγκροτήσει νέο στρατό από την Ελλάδα και τις κατακτημένες περιοχές για μια νέα εκστρατεία.

Κανένας στρατηλάτης δεν κατάφερε τόσα σε τόσο νεαρή ηλικία. Κανένας δεν άγγιξε τόσο την ψυχή των λαών. Ο κόσμος δεν ήταν ίδιος μετά τον Αλέξανδρο.