Κυκλαδικός Πολιτισμός

Κυκλαδικός Πολιτισμός

AddThis Social Bookmark Button

Ο αρπιστής της Κέρου. 3η χιλιετία π.Χ. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.
Αναπαρίσταται ένας άνδρας που παίζει ένα μουσικό όργανο, που μοιάζει με λύρα. Πρόκειται για μία από τις αρχαιότερες γνωστές παραστάσεις μουσικών.

 

 

Κυκλαδικό ονομάζουμε τον πολιτισμό που αναπτύχθηκε στις Κυκλάδες κατά την περίοδο: 3.200- 2.000 π.Χ. Οι  Κυκλάδες είναι ένα πυκνό σύμπλεγμα μικρών  νησιών που βρίσκεται  στο νότιο τμήμα του Αιγαίου Πελάγους μεταξύ της ηπειρωτικής Ελλάδας και της Μικράς Ασίας. Οι γεωλόγοι υποστηρίζουν ότι στη θέση των σημερινών Κυκλάδων υπήρχε μια ήπειρος η Αιγαΐδα,  η οποία βυθίστηκε από σεισμό πριν από 5.000.000 χρόνια. Οι κορυφές των βουνών της συνθέτουν το νησιωτικό σύμπλεγμα των Κυκλάδων. Έτσι εξηγείται και η παρουσία ηφαιστειογενών πετρωμάτων στα νησιά αυτά.

Στις Κυκλάδες αναπτύχθηκε ένας πολιτισμός με ομοιογένεια. Βέβαια, σε κάθε νησί είχε τις ιδιαιτερότητές του. Σημαντικά κέντρα του κυκλαδικού πολιτισμού είναι η Πάρος, η Αντίπαρος, η Μήλος, η Νάξος, η Σίφνος, η Σέριφος, η Κύθνος και η Κέρος.

Συναντάμε την ονομασία «Κυκλάδες» για πρώτη φορά σε συγγραφείς της κλασικής αρχαιότητας.  Δεν γνωρίζουμε αν η ονομασία αυτή ήταν σε ισχύ κατά την  περίοδο που εξετάζουμε  μιας και δεν έχουμε γραπτά μνημεία από την εποχή αυτή. Η ονομασία «Κυκλάδες» προέρχεται από το νοητό κύκλο που σχημάτιζαν τα νησιά του συμπλέγματος γύρω από το νησί της Δήλου, το ιερό νησί του Απόλλωνα.

Ο κυκλαδικός πολιτισμός στηρίχθηκε στην ανάπτυξη της ναυτιλίας και του εμπορίου. Οι κάτοικοι των Κυκλάδων στράφηκαν προς τη θάλασσα για τρεις λόγους: 1) Οι δυνατοί άνεμοι ευνοούσαν την ανάπτυξη της ναυσιπλοΐας.   2) Η γη ήταν βραχώδης και άγονη. 3) Οι Κυκλάδες αποτελούν μια νοητή γέφυρα μεταξύ ανατολής και δύσης, ένα σταυροδρόμι. Οι Κυκλαδίτες με τα πλοία τους ταξίδευαν στη Μεσόγειο από τον Εύξεινο Πόντο έως την Αδριατική.

Πολύτιμο υλικό για εμπόριο υπήρξαν τα ορυκτά πετρώματα. Περιζήτητος παντού ήταν ο οψιανός της Μήλου. Ο οψιανός ήταν «το ατσάλι» της εποχής. Οι άνθρωποι κατασκεύαζαν ανθεκτικά εργαλεία και όπλα από αυτό το ορυκτό πέτρωμα ήδη από το τέλος της παλαιολιθικής εποχής.  

Οι οικισμοί στις Κυκλάδες περιβάλλονται από οχυρώσεις προκειμένου να προστατεύονται από πειρατικές επιδρομές. Σε κάποιους οικισμούς διαπιστώνουμε την ύπαρξη ενός επιβλητικού οικοδομήματος. Ίσως εκεί διέμενε ο ηγεμόνας με την οικογένειά του. Οι καλλιτέχνες των Κυκλάδων χρησιμοποιούσαν κυρίως τον πηλό και το μάρμαρο.

Γύρω στο 2.000 π.Χ. μία μεγάλη δύναμη αναδείχθηκε στο Αιγαίο και μονοπώλησε το θαλάσσιο εμπόριο: η μινωική Κρήτη. Οι έμποροι των Κυκλάδων εκτοπίστηκαν. Ο Μίνωας (τίτλος ανάλογος με το βασιλιά) της Κνωσού καθαρίζει τη θάλασσα από τους πειρατές και υποχρεώνει πολλά νησιά να πληρώνουν φόρο υποτέλειας. Η περίοδος της μινωικής θαλασσοκρατίας ξεκινά.